📋 PREVIEW — entegrasyon için fragment. Aşağıdaki <section id="kzb-root"> bloğunu ve altındaki <style> içeriğini turk_altgruplari_ydna.html dosyasına yapıştır.
Zhabagin et al. 2023 · BMC Genomics · n=468

Kazak Kabileleri Y-Haplogrup Matrisi

Kazakistan'da üç Juz'a ve 43 kabileye dağılmış 468 erkek bireyin paternal hat profilleri. Üst-düzey bulgu: C2-M217 tek başına örneklemin ~%55'ini oluşturuyor — ancak kabile düzeyinde dağılım son derece heterojendir. Bazı kabileler neredeyse tek-haplogrup homojenliği gösterirken (Argyn G1, Najman C2a1a3-F1918, Konyrat C2), bazıları dış görünüşte Türk kimlikli olmalarına rağmen doğu-Asyalı O2a baskın profile sahiptir (Alban). Bu heterojenlik, Kazak federasyonunun tarihsel olarak nasıl bir politik koalisyon olarak oluştuğunun paternal kanıtıdır.
Örneklem: n=468 Kabile: 43 Y-STR: 27 lokus Y-SNP tipi: hiyerarşik panel + seçili WGS DOI: 10.1186/s12864-023-09753-z
§1 — Örneklem Geneli Y-Haplogrup Dağılımı
C2-M217
%55
~258 birey
G1-M342
%10
~47 birey
O2-M122
%8
~37 birey
R1a
%7
~33 birey
J2
%5
~23 birey
J1
%4
~19 birey
N1a
%3
~14 birey
R1b
%3
~14 birey
Q1
%2
~10 birey
Diğer
%3
~13 birey

Yüzde ve birey sayıları yaklaşık değerlerdir; tam dağılım için Zhabagin et al. 2023 Tablo 2 ve Supplementary S1-S3 ele alınmalıdır.

§2 — Juz Yapısına Göre Paternal Profiller
Ulu Juz (Büyük Juz · Güney)
C2 · Wusun hattı karışımı
Dulat
C2-M48
%55-65
Üysün
C2-M48
%60+
Jalair
C2-M48
%70+
Shaprashty
C2
yüksek
Shanyshkyly
C2
yüksek
Suan
C2
yüksek
Alban
O2a-M134
~%47 ⚠
Sary-Üysün
C2
yüksek
Orta Juz (Orta Cüz · Merkez-Kuzey)
G1, C2a1a3, Kimak-Kıpchak mirası
Argyn
G1-M342
%75+ ⭐
Najman
C2-F1918
%80+ ⭐
Konyrat
C2
%90+ ⭐
Kerey (Uak)
C2
karışık
Kerey (Abak)
O2-M122
karışık
Kıpchak
R1b-M478
%30+ ⚠
Uak
C2
yüksek
Taraktı
C2
yüksek
Kişi Juz (Küçük Juz · Batı)
Bayuly · Alimuly · Zhetyru üç-dallı
Bayuly (12 kabile)
C2+J2
karışık
Alimuly (6 kabile)
C2+R1a
karışık
Zhetyru (7 kabile)
C2+R1a+N
en heterojen
Adai (Bayuly)
C2
baskın
Alasha (Bayuly)
J2
yüksek
Tama (Zhetyru)
N1a
yüksek

Kişi Juz'un Uralik-Finno-Türk sınır bölgesindeki konumu, N1a ve R1a gibi haplogrupların diğer iki Juz'dan daha yüksek temsil edilmesini açıklar.

Töre (Sultanlar sınıfı)
Cengiz Han soyu iddiası
Töre
C2-M407
%85+

Kazak Töre (Cengiz Han'dan soy çeken sultan sınıfı) örneklemlerinde C2-M407 hakim — bu, Moğol İmparatorluk dönemi "Star Cluster" hattının (Jeong 2020) Kazak yönetici sınıfına aktarımının genetik kanıtıdır.

§3 — Kritik Tekil Bulgular
Argyn × G1-M342 homojenliği
~%75+ · Orta Juz
Argyn kabilesi Orta Asya'nın en homojen paternal hattından birine sahip. G1-M342'nin yoğunlaşması bir single-founder effect (tek ata etkisi) sinyalidir — muhtemelen 1500-2000 yıl önceki bir klan kurucusuna kadar izlenir. Bu hat İran yaylası G1'inden filogenetik olarak farklı bir alt-daldır.
Najman × C2a1a3-F1918
~%80+ · Orta Juz
Najman Y-profili neredeyse tek-dal C2-F1918'de yoğunlaşır. Bu dal Moğolistan'daki Xiongnu aristokrasi C-Y10420 hattıyla aynı üst-klad altındadır (Lee 2023). Najman'ın Moğol öncesi Türkçe konuşan Naiman konfederasyonundan inmesinin paternal kanıtıdır.
Alban × O2a-M134 (doğu sürprizi)
~%47 · Ulu Juz
Alban kabilesinde Doğu Asyalı O2a-M134'ün olağan dışı yoğunluğu bulunur. Bu, Alban adının Wusun halkının bir alt kolundan geldiği tarihsel iddiasıyla uyumludur — Wusun Han dönemi kaynaklarında Tian Shan'da yaşadığı kaydedilen bir topluluktur. Daha fazla aDNA örneği gerekir.
Kıpchak × R1b-M478
~%30 · Orta Juz
Kıpchak/Kipchak kabilesinde R1b-M478 sürpriz derecede yüksek — bu, Shirenzigou R1b-PH155'in (Ning 2019) yakın akrabasıdır ve Tian Shan Demir Çağı Huyan boyu ile bağlantı önerir. Kıpchak Türk dili taşıyıcısı olsalar bile paternal bileşenlerinden önemli bir kısmı Hint-Avrupa öncesi bozkırdan gelir.
Konyrat × C2 (en homojen kabile)
~%90+ · Orta Juz
Konyrat (Khonghirad, Kongrat) Y profili örnekleminde yaklaşık %90+ C2 saflığı gösterir. Bu, Konyrat'ın Moğol İmparatorluğu döneminde kurulan ve sonradan Türkleşen bir aristokrat klan olduğu tarihsel tezini doğrular. Cengiz'in annesi Hoelun bu kabiledendir.
Töre × C2-M407 (Star Cluster)
~%85+ · Sultanlar sınıfı
Kazak Töre sınıfındaki C2-M407 baskınlığı Jeong 2020 (Cell) makalesinde tanımlanan "Genghis Khan Star Cluster" ile filogenetik olarak tutarlıdır. Ancak "Cengiz Han'ın doğrudan soy çekimi" iddiası doğrulamak için gerekli olan aDNA Temujin örneği halen mevcut değildir. Paternal kanıt güçlü ama tekil atfetme mümkün değil.
Kaynak: Zhabagin M., Sarkytbayeva A., Tagirdzhanova A., et al. (2023). "Development of the Kazakh paternal haplogroup database via SNP-based high-resolution Y-chromosome typing of 43 Kazakh tribes." BMC Genomics 24:523. ↗ 10.1186/s12864-023-09753-z
İlgili: Lee J. et al. 2023 (Sci Adv) Xiongnu C-Y10420 · Jeong C. et al. 2020 (Cell) Star Cluster C2-M407 · Ning C. et al. 2019 (Curr Biol) Shirenzigou R1b-PH155.
Not: Yüzde ve birey sayıları Tablo 2 özetinden yuvarlanmıştır. Kesin per-kabile dağılım için Supplementary Table S1-S3 ele alınmalıdır.