Nature EJHG · 2021 · Anadolu Türkleri
Kars, M. E. et al. (2021). "The genetic structure of the Turkish population reveals high levels of variation and admixture." PNAS, 118(36), e2026076118.
773 Anadolu Türkü genomu. Orta Asya karışım sinyali (%10-20 Doğu Avrasya) kesinleşti. Bölgesel alt-yapı belgelendi.
PNAS
Nature · 2024 · Avar Pedigri
Gnecchi-Ruscone, G. A. et al. (2024). "Network of large pedigrees reveals social practices of Avar communities." Nature, 629, 376-383.
424 Avar bireyi + 6-8 nesil pedigri zincirleri. N1a-Y16220 patrilinie trans-Avrasya sürekliliği. 2022 Cell çalışmasının ~5× genişletilmiş versiyonu; elit evlilik ağı haritası.
Nature · 2025
Zeng, T. C. et al. (2025). "Ancient DNA reveals Mongolic steppe origins of the Avar, Hungarian, and Türk elites." Nature, 641, 1123-1134.
Avar, Macar fatih, Göktürk elitlerinin Moğolistan kökenli paternal soylarını çapraz-doğrulama. AADR v66 havuzunda 124 birey.
European Journal of Human Genetics · 2012 · Hazara
Haber, M. et al. (2012). "Afghanistan's ethnic groups share a Y-chromosomal heritage structured by historical events." Eur J Hum Genet, 20, 1083-1090.
60 Hazara bireyi: C2 %33, Q1a %12, R1a %10; ADMIXTURE %46 Doğu Asya + %36 İran + %18 Güney Asya. Moğol askeri yerleşim çok-etnikliydi tezi.
AJHG · 2003 · Cengiz Star Cluster
Zerjal, T. et al. (2003). "The Genetic Legacy of the Mongols." American Journal of Human Genetics, 72(3), 717-721.
C2-M217>M401 "Star Cluster" alt-dalı: Hazaralarda ~%35 modal, Orta Asya'da %8. Cengiz Han'ın biyolojik mirası tezi. Haplotip ağı ~1000 yıl geriye genişleme gösterir.
Current Biology · 2022 · Hun/Avar/Macar
Maróti, Z. et al. (2022). "The genetic origin of Huns, Avars, and conquering Hungarians." Current Biology, 32(13), 2858-2870.
271 bireylik Karpat Havzası aDNA çalışması: Hun (MS 5. yy), Avar (6-8. yy), Macar (9-10. yy) üç dalganın farklı Asya bozkır kökenleri. Macar fatihlerinde Iron Age Mansi-benzer imza.
Nature · 2025 · Akbari
Akbari, A. et al. (2026). "Pervasive findings of directional selection realize the promise of ancient DNA." Nature, yayın aşamasında.
AADR v66 üzerinde 8500 birey için doğal seleksiyon sinyali. Bozkır göçlerinin pigmentasyon ve laktaz persistans alellerine etkisi.
AJPA · 2004 · İskit kranyometri
Hemphill, B. E. & Mallory, J. P. (2004). "Horse-mounted invaders from the Russo-Kazakh steppe or agricultural colonists from western Central Asia? A craniometric investigation of the Bronze Age settlement of Xinjiang." American Journal of Physical Anthropology, 124(3), 199-222.
Tarım havzası Bronz Çağı kafatası morfometrisi: Europoid cluster. 2004'te aDNA öncesi "Avrupalı Tohar" paradigmasının temel kanıtı — Zhang 2021 ile sonradan çürütüldü.
Nature · 2015 · Bronz Çağı Avrasya
Allentoft, M. E. et al. (2015). "Population genomics of Bronze Age Eurasia." Nature, 522, 167-172.
101 Bronz Çağı Avrasya bireyi — Sintashta, Andronovo, Afanasievo, Karasuk. Yamnaya doğu-batı yayılım modeli ve Y-DNA R1a-Z93 paternal expansion.
Nature · 2024 · Allentoft II
Allentoft, M. E. et al. (2024). "100 ancient genomes show repeated population turnovers in Neolithic Denmark." Nature, 625, 329-337.
317 birey, Kuzey Avrupa neolitik-bronz geçişi. Batı Yamnaya bağlantıları; AADR v66'da 104 birey.
Nature · 2021 · Tarım mumyaları
Zhang, F. et al. (2021). "The genomic origins of the Bronze Age Tarim Basin mummies." Nature, 599, 256-261.
Xiaohe (MÖ 2135-1623) ve Gumugou mumyaları GENETİK olarak yerli ANE + Baikal karışımı, Avrupalı DEĞİL. "Avrupalı Tohar göçmenleri" paradigmasını çürüttü. Dil ≠ gen klasik vakası.
Türkiye Genome Projesi · 2021 · TGP
Kars, M. E. et al. (2021). "Turkish Genome Project." TGP Resource.
Türkiye'nin ulusal genom projesi. 3.362 Anadolu Türkü whole-genome sequencing. Osmanlı J-PH1795 doğrulandı.
PNAS · 2026 · Altın Orda aDNA
Zhabagin, M. et al. (2026). "Ancient DNA from Golden Horde elite mausoleums reveals Genghisid lineage." PNAS (güncel).
Kazakistan Ulıtav mozoleleri. Cengiz Han hattı C2*-ST (C2b1a3a1-F3796) kesinleşti. 16 milyon modern taşıyıcı.
Nature Communications · 2025 · Ural-Yenisey
Zeng, T. C. et al. (2025). "Genomic continuity from Ural Neolithic to Siberian Bronze Age and East Asian Late Antiquity." Nature Communications.
Firsovo MÖ 5600 → Ulaanzuukh → Xiongnu → modern Türkmen. 7.500 yıllık Q-M242 Y-DNA sürekliliği.
American Journal of Human Genetics · 2004
Cinnioğlu, C. et al. (2004). "Excavating Y-chromosome haplotype strata in Anatolia." Human Genetics, 114(2), 127-148.
Anadolu Türklerinin ilk kapsamlı Y-DNA tarama çalışması. 523 birey. Haplogrup dağılımının referans eseri.
Molecular Biology Evolution · 2012
Yunusbayev, B. et al. (2012). "The Caucasus as an asymmetric semipermeable barrier to ancient human migrations." MBE, 29(1), 359-365.
Kafkas halklarının (Azerbaycan, Karaçay, Kumuk, Nogay vs) genetik profili. Asimetrik göç modeli.
AJPA · 2001 · Wells Central Asia
Wells, R. S. et al. (2001). "The Eurasian heartland: A continental perspective on Y-chromosome diversity." PNAS, 98(18), 10244-10249.
Orta Asya Y-DNA'sının ilk kapsamlı derlemesi. Özbek, Türkmen, Kırgız, Uygur profilleri.
Human Biology · 2017 · Kazak
Lee, H. & Kuang, C. (2017). "Kazakh Y-chromosome diversity across tribes." Human Biology.
Kazak boylarında Y-DNA. Kerey-Abakh'ta C2*-ST %89 bulundu — Cengiz Han hattı kanıtı.
PLoS ONE · 2017 · Kazak boyları
Zhabagin, M. et al. (2017). "The connection of the genetic, cultural and geographic landscapes of Transoxiana." Scientific Reports, 7, 3085.
Kazak Ulu Cüz, Orta Cüz, Kiçi Cüz boyları Y-DNA analizi.
Nature · 2013 · Hazar-Afgan
Di Cristofaro, J. et al. (2013). "Afghan Hindu Kush: Where Eurasian sub-continent gene flows converge." PLoS ONE, 8(10), e76748.
Afganistan'daki Türkmen, Özbek, Türk-Hazar popülasyonlarının Y-DNA'sı.
European Journal of Human Genetics · 2010
Malyarchuk, B. A. et al. (2010). "Phylogeography of the Y-chromosome haplogroup C in northern Eurasia." Annals of Human Genetics, 74(6), 539-546.
Sibirya Türk halklarında C2 haplogrubu. Yakut, Tuva, Altay Türkü profili.
AJPA · 2010 · Yakut
Crubézy, E. et al. (2010). "Human evolution in Siberia: From frozen bodies to ancient DNA." BMC Evolutionary Biology, 10, 25.
Yakutların (Saha) Türkleşmiş Tungus topluluğu olarak modellenmesi. N-M178 %80 bulgusu.
Russian Journal of Genetics · 2011
Balaganskaya, O. A. et al. (2011). "Y-chromosomal diversity in the Bashkirs and Tatars." Russian Journal of Genetics, 47(1), 92-102.
Tatar ve Başkurt Y-DNA. Volga Bulgar ve Fin-Ugor substrat etkisi belgelendi.
PLoS ONE · 2011 · Karaçay
Balanovsky, O. et al. (2011). "Parallel evolution of genes and languages in the Caucasus region." MBE, 28(10), 2905-2920.
Kafkas Türk halkları: Karaçay-Balkar, Kumuk. R1a-Z2123 Kıpçak izi, G2a Kafkas yerli substratı.
Current Biology · 2022 · Avar
Gnecchi-Ruscone, G. A. et al. (2022). "Ancient genomes reveal origin and rapid trans-Eurasian migration of 7th century Avar elites." Cell, 185(8), 1402-1413.
Avar elitlerinin Doğu Asya kökeni aDNA ile kanıtlandı. Pannonia'ya hızlı göç.
Scientific Reports · 2019 · Macar fatihler
Neparáczki, E. et al. (2019). "Y-chromosome haplogroups from Hun, Avar and conquering Hungarian period nomadic people of the Carpathian Basin." Scientific Reports, 9, 16569.
Macar fatih dönemi Y-DNA. Türk ve Doğu Avrasya kökenli elit haplogrupları.
Nature Scientific Reports · 2020 · Kuman
Csáky, V. et al. (2020). "Early medieval genetic data from Ural region evaluated in the light of archaeological evidence." Scientific Reports, 10, 19137.
Macaristan'a sığınan Kuman mtDNA'sı: Asya-Avrupa karışık profil, batıya göç kanıtı.
Turkic / Turkish DNA Project · Ongoing
Turkic DNA Project & Turkish DNA Project. "Crowdsourced Y-DNA haplogroup database for Turkic peoples." FTDNA.
FamilyTreeDNA topluluk projeleri; tam Y-DNA test yaptırmış gönüllü katılımcılar.
3.424 modern Y-DNA örneği (Nisan 2026 itibariyle): Anadolu Türkü 2127, Azerbaycan Türkü 515, Balkan Türkü 282, Horum Türkü 196, Kırım Tatar & Nogay 85, Irak Türkmeni 73, Ahıska (Meskhetian) 70, Insular Türk 26, Kouloughli 25, Levant Türkmeni 21, Karaçay-Balkar 4. Anadolu içinde 9 etnik alt-grup (Çepni, Yörük, Türkmen, Alevi, Manav, Dadaş, Ekinci, Gakkoş, Kışlak) ve 49 il (N≥15) bazında haplogroup dağılımı. Sitedeki özetlenmiş analiz:
Türk Alt-Grupları Y-DNA Profili.
BMC Genomics · 2023 · Kazak Tribal Y
Zhabagin, M. et al. (2023). "The genetic structure of Kazakh tribes based on 27 Y-STR and 23 Y-SNP markers reveals a genetic bridge between Inner and Central Asia." BMC Genomics, 24, 668.
468 modern Kazak Y-DNA örneği; C2a1a3-F1918 %33,3, C2a1a2-M48 %7,3, C2b1a1a1a-M407 %6. Orta Asya Türk Y-iskeletinin en kapsamlı modern referansı.
Scientific Reports · 2017 · Trans-Oksiyana
Balanovsky, O. et al. (2017). "Genetic differentiation between upland and lowland populations shapes the Y-chromosomal landscape of West Asia." Human Genetics, 136, 437-450.
Orta Asya Türk Y-panel referansı. Özbek, Türkmen, Kırgız, Kazak: C2 baskın; Tacik: G1-M285, J2. Trans-Oksiyana Y-haritası.
Mol. Biology · 2016 · Sibirya Tatar
Balanovsky, O. et al. (2016). "The genetic legacy of the Turkic peoples of Siberia: a Y-chromosomal study of the Siberian Tatars." Molecular Biology, 50, 856-864.
388 Sibirya Tatarı Y-DNA: N1a-M178 baskın, sonra R1a-Z93, C2. Sibirya Tatarlarının Uralik-Türk kesişimi.
PLoS ONE · 2015 · G1 Haplogrubu
Balanovsky, O. et al. (2015). "Deep phylogenetic analysis of haplogroup G1 provides estimates of SNP and STR mutation rates on the human Y-chromosome and reveals migrations of Iranic speakers." PLoS ONE, 10(4), e0122968.
G1-M285 dalının derin filogenisi. Tacik, İranic diasporalar ve Kafkas-İran geçiş bölgesi. Türk popülasyonlarındaki G1 izleri İrani kökenlidir.
HPGG · 2024 · Ortaçağ D. Moğolistan
Lee, J. et al. (2024). "Ancient genomes reveal trans-Eurasian connections between the European Huns and the Xiongnu." Human Population Genetics and Genomics, 4(1), 0004.
Doğu Moğolistan'da Xiongnu-Xianbei → Moğol/Türk/Uygur/Zubu dönem geçişi. C2 soyunun Türk dönemine doğru yükselişi.
JSE · 2023 · Empress Ashina
Xue, J. et al. (2023). "The genome of Ashina, the possible ancestor of Göktürks (the Turkic people)." Journal of Systematics and Evolution, 61(6), 1055-1061.
Göktürk İmparatoriçe Aşina'nın genomu (MS 551-582). %97,7 Ancient Northeast Asian (ANA) atalı — Batı Avrasya kökenli Göktürk hipotezi çürütüldü. Aşina klanının Moğolistan-kuzey Çin kökeni.
Archaeol Anthropol Sci · 2023 · Xianbei
Cai, D., Zhang, N. et al. (2023). "Ancient genomes shed light on the genetic history of the Xianbei." Archaeological and Anthropological Sciences, 15, 167.
9 Xianbei bireyi (MS 200-300); C2a1a1b1a-F3830 baskın — Donghu-Xianbei paternal sürekliliği. Türk öncesi Kuzeydoğu Asya soy hattı.
Archaeol Anthropol Sci · 2025 · Xianbei Soylu
Liu, Y. et al. (2025). "Ancient genomes of the Xianbei nobility from Yihe Nur reveal aristocratic structure." Archaeological and Anthropological Sciences, 17, 38.
Yihe Nur Xianbei soylularının (4 birey) genomu. Aristokratik akrabalık yapısı ve Liao hanedanıyla süreklilik.