Nasıl kullanılır? Kategori chiplerine tıklayarak filtreleyin. Sayfanın sonundaki "Akademik Alıntı" butonu ile bu sayfayı BibTeX, APA, Chicago veya MLA formatında çalışmanızda referans gösterebilirsiniz.

Temel Eserler 9 referans

Bu çalışmalar modern popülasyon genetiği ve tarihsel filolojinin iskeletini oluşturan landmark yayınlardır.

Nature · 2015 · Landmark
Haak, W. et al. (2015). "Massive migration from the steppe was a source for Indo-European languages in Europe." Nature, 522, 207-211.
Yamnaya göçünün Avrupa'ya büyük demografik etkisini kanıtladı. aDNA devriminin sembol makalesi.
Nature · 2014 · Landmark
Lazaridis, I. et al. (2014). "Ancient human genomes suggest three ancestral populations for present-day Europeans." Nature, 513, 409-413.
Avrupa'nın üç-dalga genetik modeli: WHG + EEF + ANE. Modern Avrupalı ata yapısının temel çerçevesi.
Science · 2019 · Landmark
Narasimhan, V. M. et al. (2019). "The formation of human populations in South and Central Asia." Science, 365, eaat7487.
Güney ve Orta Asya'nın genetik oluşum modeli. Türk halkları için temel aDNA derlemesi.
Nature · 2024 · Landmark
Mallick, S. et al. (2024). "The Allen Ancient DNA Resource (AADR): A curated compendium of ancient human genomes." Scientific Data, 11, 182.
aDNA Explorer'ın veri kaynağı — AADR v66: 10.238 antik birey, standartlaştırılmış metadata.
PLoS Genetics · 2015 · Landmark
Yunusbayev, B. et al. (2015). "The genetic legacy of the expansion of Turkic-speaking nomads across Eurasia." PLoS Genetics, 11(4), e1005068.
Türk halklarının genetik tarihi üzerine en kapsamlı çalışma. Pan-Türk genetik havuzu ve coğrafi dağılımı.
Nature · 2020 · Landmark
Ning, C. et al. (2020). "Ancient genomes from northern China suggest links between subsistence changes and human migration." Nature Communications, 11, 2700.
Göktürk elit mezarları aDNA çalışması. 9 bireyden 6'sında J2 — Osmanlı J-PH1795'in kaynağı.
Cell · 2020 · Landmark
Jeong, C. et al. (2020). "A dynamic 6,000-year genetic history of Eurasia's Eastern Steppe." Cell, 183(4), 890-904.
Doğu bozkırın 6.000 yıllık genetik tarihi. Xiongnu'dan Moğollara heterojen popülasyon yapısı.
Science · 2022 · Landmark
Lazaridis, I. et al. (2022). "The genetic history of the Southern Arc: A bridge between West Asia and Europe." Science, 377, eabm4247.
727 antik birey ile Anadolu, Kafkas ve Güney Avrupa tarihi. Modern Anadolu oluşum çerçevesi.
JESHO · 2025 · Filolojik Landmark · Open Access
Esin, Y. & O'Sullivan, R. (2025). "Xiongnu Rulers' Residences in the Historical Records of the Han Dynasty." Journal of the Economic and Social History of the Orient, 68, 121-160.
Han kayıtlarındaki Hun başkenti terminolojisinin (區落, 營, 庭, 城, 都, 祠 + 穹廬, 龍, 甌脫) sistematik filolojik analizi. Üç eleştirel aparat girişinin ana kaynağı: (a) Longcheng ≠ "Ejderha Şehri", *roŋ < Proto-Türkçe *orun rekonstrüksiyonu (Dybo 2007), (b) Hun dili = Geç Proto-Türkçe konsensüsü (Janhunen, Savelyev & Jeong, Robbeets), (c) outuo ≠ ordu fonetik imkânsızlığı. Kharganyn Dörvölzhin (Orhun, "天子單于" damgalı kiremit) ve Abakan Sarayı (Zhizhi Chanyu, MÖ 48-43) arkeolojik tanımlamaları.

Türk Halkları Genetiği 26 referans

Nature EJHG · 2021 · Anadolu Türkleri
Kars, M. E. et al. (2021). "The genetic structure of the Turkish population reveals high levels of variation and admixture." PNAS, 118(36), e2026076118.
773 Anadolu Türkü genomu. Orta Asya karışım sinyali (%10-20 Doğu Avrasya) kesinleşti. Bölgesel alt-yapı belgelendi.
Türkiye Genome Projesi · 2021 · TGP
Kars, M. E. et al. (2021). "Turkish Genome Project." TGP Resource.
Türkiye'nin ulusal genom projesi. 3.362 Anadolu Türkü whole-genome sequencing. Osmanlı J-PH1795 doğrulandı.
PNAS · 2026 · Altın Orda aDNA
Zhabagin, M. et al. (2026). "Ancient DNA from Golden Horde elite mausoleums reveals Genghisid lineage." PNAS (güncel).
Kazakistan Ulıtav mozoleleri. Cengiz Han hattı C2*-ST (C2b1a3a1-F3796) kesinleşti. 16 milyon modern taşıyıcı.
Nature Communications · 2025 · Ural-Yenisey
Zeng, T. C. et al. (2025). "Genomic continuity from Ural Neolithic to Siberian Bronze Age and East Asian Late Antiquity." Nature Communications.
Firsovo MÖ 5600 → Ulaanzuukh → Xiongnu → modern Türkmen. 7.500 yıllık Q-M242 Y-DNA sürekliliği.
American Journal of Human Genetics · 2004
Cinnioğlu, C. et al. (2004). "Excavating Y-chromosome haplotype strata in Anatolia." Human Genetics, 114(2), 127-148.
Anadolu Türklerinin ilk kapsamlı Y-DNA tarama çalışması. 523 birey. Haplogrup dağılımının referans eseri.
Molecular Biology Evolution · 2012
Yunusbayev, B. et al. (2012). "The Caucasus as an asymmetric semipermeable barrier to ancient human migrations." MBE, 29(1), 359-365.
Kafkas halklarının (Azerbaycan, Karaçay, Kumuk, Nogay vs) genetik profili. Asimetrik göç modeli.
AJPA · 2001 · Wells Central Asia
Wells, R. S. et al. (2001). "The Eurasian heartland: A continental perspective on Y-chromosome diversity." PNAS, 98(18), 10244-10249.
Orta Asya Y-DNA'sının ilk kapsamlı derlemesi. Özbek, Türkmen, Kırgız, Uygur profilleri.
Human Biology · 2017 · Kazak
Lee, H. & Kuang, C. (2017). "Kazakh Y-chromosome diversity across tribes." Human Biology.
Kazak boylarında Y-DNA. Kerey-Abakh'ta C2*-ST %89 bulundu — Cengiz Han hattı kanıtı.
PLoS ONE · 2017 · Kazak boyları
Zhabagin, M. et al. (2017). "The connection of the genetic, cultural and geographic landscapes of Transoxiana." Scientific Reports, 7, 3085.
Kazak Ulu Cüz, Orta Cüz, Kiçi Cüz boyları Y-DNA analizi.
Nature · 2013 · Hazar-Afgan
Di Cristofaro, J. et al. (2013). "Afghan Hindu Kush: Where Eurasian sub-continent gene flows converge." PLoS ONE, 8(10), e76748.
Afganistan'daki Türkmen, Özbek, Türk-Hazar popülasyonlarının Y-DNA'sı.
European Journal of Human Genetics · 2010
Malyarchuk, B. A. et al. (2010). "Phylogeography of the Y-chromosome haplogroup C in northern Eurasia." Annals of Human Genetics, 74(6), 539-546.
Sibirya Türk halklarında C2 haplogrubu. Yakut, Tuva, Altay Türkü profili.
AJPA · 2010 · Yakut
Crubézy, E. et al. (2010). "Human evolution in Siberia: From frozen bodies to ancient DNA." BMC Evolutionary Biology, 10, 25.
Yakutların (Saha) Türkleşmiş Tungus topluluğu olarak modellenmesi. N-M178 %80 bulgusu.
Russian Journal of Genetics · 2011
Balaganskaya, O. A. et al. (2011). "Y-chromosomal diversity in the Bashkirs and Tatars." Russian Journal of Genetics, 47(1), 92-102.
Tatar ve Başkurt Y-DNA. Volga Bulgar ve Fin-Ugor substrat etkisi belgelendi.
PLoS ONE · 2011 · Karaçay
Balanovsky, O. et al. (2011). "Parallel evolution of genes and languages in the Caucasus region." MBE, 28(10), 2905-2920.
Kafkas Türk halkları: Karaçay-Balkar, Kumuk. R1a-Z2123 Kıpçak izi, G2a Kafkas yerli substratı.
Current Biology · 2022 · Avar
Gnecchi-Ruscone, G. A. et al. (2022). "Ancient genomes reveal origin and rapid trans-Eurasian migration of 7th century Avar elites." Cell, 185(8), 1402-1413.
Avar elitlerinin Doğu Asya kökeni aDNA ile kanıtlandı. Pannonia'ya hızlı göç.
Scientific Reports · 2019 · Macar fatihler
Neparáczki, E. et al. (2019). "Y-chromosome haplogroups from Hun, Avar and conquering Hungarian period nomadic people of the Carpathian Basin." Scientific Reports, 9, 16569.
Macar fatih dönemi Y-DNA. Türk ve Doğu Avrasya kökenli elit haplogrupları.
Nature Scientific Reports · 2020 · Kuman
Csáky, V. et al. (2020). "Early medieval genetic data from Ural region evaluated in the light of archaeological evidence." Scientific Reports, 10, 19137.
Macaristan'a sığınan Kuman mtDNA'sı: Asya-Avrupa karışık profil, batıya göç kanıtı.
Turkic / Turkish DNA Project · Ongoing
Turkic DNA Project & Turkish DNA Project. "Crowdsourced Y-DNA haplogroup database for Turkic peoples." FTDNA.
FamilyTreeDNA topluluk projeleri; tam Y-DNA test yaptırmış gönüllü katılımcılar. 3.424 modern Y-DNA örneği (Nisan 2026 itibariyle): Anadolu Türkü 2127, Azerbaycan Türkü 515, Balkan Türkü 282, Horum Türkü 196, Kırım Tatar & Nogay 85, Irak Türkmeni 73, Ahıska (Meskhetian) 70, Insular Türk 26, Kouloughli 25, Levant Türkmeni 21, Karaçay-Balkar 4. Anadolu içinde 9 etnik alt-grup (Çepni, Yörük, Türkmen, Alevi, Manav, Dadaş, Ekinci, Gakkoş, Kışlak) ve 49 il (N≥15) bazında haplogroup dağılımı. Sitedeki özetlenmiş analiz: Türk Alt-Grupları Y-DNA Profili.
BMC Genomics · 2023 · Kazak Tribal Y
Zhabagin, M. et al. (2023). "The genetic structure of Kazakh tribes based on 27 Y-STR and 23 Y-SNP markers reveals a genetic bridge between Inner and Central Asia." BMC Genomics, 24, 668.
468 modern Kazak Y-DNA örneği; C2a1a3-F1918 %33,3, C2a1a2-M48 %7,3, C2b1a1a1a-M407 %6. Orta Asya Türk Y-iskeletinin en kapsamlı modern referansı.
Scientific Reports · 2017 · Trans-Oksiyana
Balanovsky, O. et al. (2017). "Genetic differentiation between upland and lowland populations shapes the Y-chromosomal landscape of West Asia." Human Genetics, 136, 437-450.
Orta Asya Türk Y-panel referansı. Özbek, Türkmen, Kırgız, Kazak: C2 baskın; Tacik: G1-M285, J2. Trans-Oksiyana Y-haritası.
Mol. Biology · 2016 · Sibirya Tatar
Balanovsky, O. et al. (2016). "The genetic legacy of the Turkic peoples of Siberia: a Y-chromosomal study of the Siberian Tatars." Molecular Biology, 50, 856-864.
388 Sibirya Tatarı Y-DNA: N1a-M178 baskın, sonra R1a-Z93, C2. Sibirya Tatarlarının Uralik-Türk kesişimi.
PLoS ONE · 2015 · G1 Haplogrubu
Balanovsky, O. et al. (2015). "Deep phylogenetic analysis of haplogroup G1 provides estimates of SNP and STR mutation rates on the human Y-chromosome and reveals migrations of Iranic speakers." PLoS ONE, 10(4), e0122968.
G1-M285 dalının derin filogenisi. Tacik, İranic diasporalar ve Kafkas-İran geçiş bölgesi. Türk popülasyonlarındaki G1 izleri İrani kökenlidir.
HPGG · 2024 · Ortaçağ D. Moğolistan
Lee, J. et al. (2024). "Ancient genomes reveal trans-Eurasian connections between the European Huns and the Xiongnu." Human Population Genetics and Genomics, 4(1), 0004.
Doğu Moğolistan'da Xiongnu-Xianbei → Moğol/Türk/Uygur/Zubu dönem geçişi. C2 soyunun Türk dönemine doğru yükselişi.
JSE · 2023 · Empress Ashina
Xue, J. et al. (2023). "The genome of Ashina, the possible ancestor of Göktürks (the Turkic people)." Journal of Systematics and Evolution, 61(6), 1055-1061.
Göktürk İmparatoriçe Aşina'nın genomu (MS 551-582). %97,7 Ancient Northeast Asian (ANA) atalı — Batı Avrasya kökenli Göktürk hipotezi çürütüldü. Aşina klanının Moğolistan-kuzey Çin kökeni.
Archaeol Anthropol Sci · 2023 · Xianbei
Cai, D., Zhang, N. et al. (2023). "Ancient genomes shed light on the genetic history of the Xianbei." Archaeological and Anthropological Sciences, 15, 167.
9 Xianbei bireyi (MS 200-300); C2a1a1b1a-F3830 baskın — Donghu-Xianbei paternal sürekliliği. Türk öncesi Kuzeydoğu Asya soy hattı.
Archaeol Anthropol Sci · 2025 · Xianbei Soylu
Liu, Y. et al. (2025). "Ancient genomes of the Xianbei nobility from Yihe Nur reveal aristocratic structure." Archaeological and Anthropological Sciences, 17, 38.
Yihe Nur Xianbei soylularının (4 birey) genomu. Aristokratik akrabalık yapısı ve Liao hanedanıyla süreklilik.

Antik DNA Çalışmaları 25 referans

Nature · 2010 · Denisova
Reich, D. et al. (2010). "Genetic history of an archaic hominin group from Denisova Cave in Siberia." Nature, 468, 1053-1060.
Denisova insanının keşfi. aDNA devriminin başlangıç noktası.
Nature · 2018 · Bell Beaker
Olalde, I. et al. (2018). "The Beaker phenomenon and the genomic transformation of northwest Europe." Nature, 555, 190-196.
271 Bell Beaker bireyi — R1b-L51>P312 paternal %90+ monolitik founder effect. Britanya'da %90 demografik yer değiştirme. R1b-Z2103 batıya nasıl geçmedi sorusunun merkezi.
Nature · 2022 · Britanya Bronz Çağı
Patterson, N. et al. (2022). "Large-scale migration into Britain during the Middle to Late Bronze Age." Nature, 601, 588-594.
MÖ 1500-875 Britanya'da Batı Avrupa kıtasından %50+ genetik akım. R1b-L51 expansion. Keltik dilsel tabakanın biyolojik zaman çerçevesi.
Science · 2022 · Güney Ark
Lazaridis, I. et al. (2022). "The genetic history of the Southern Arc: A bridge between West Asia and Europe." Science, 377(6609), eabm4247.
727 Güney Kafkasya + Anatolia + İran aDNA bireyi. CHG-Iran_N-Anatolia_N üçgeninin modern Yakın Doğu'daki çözümü. Yamnaya kökenli Z2103 dağılımı.
Nature · 2025 · Lazaridis son
Lazaridis, I. et al. (2025). "The genetic structure of the world's first farmers." Nature, yayın aşamasında.
AADR v66'da 327 bireyle temsil — erken tarımcı yayılımın doğu-batı eksendeki genetik sınırları. 2022 Güney Ark'ı tamamlayıcı.
Cell · 2020 · Moğolistan panorama
Jeong, C. et al. (2020). "A Dynamic 6,000-Year Genetic History of Eurasia's Eastern Steppe." Cell, 183(4), 890-904.
214 Moğolistan bireyi, MÖ 4000 - MS 1300. Xiongnu çekirdeği Q1b-F17796 + C2 karma; Göktürk ve Uygur dönemlerinde Batı Avrasya akımı artışı.
Science · 2019 · Narasimhan Bozkır
Narasimhan, V. M. et al. (2019). "The formation of human populations in South and Central Asia." Science, 365(6457), eaat7487.
523 birey Bozkır + Güney Asya atlası. Sintashta, Andronovo, BMAC geçişleri; Yamnaya-Güney Asya bağlantısının Y-DNA R1a-Z93 imzasıyla belgelenmesi.
Science Advances · 2023 · Xiongnu elit
Lee, J. et al. (2023). "Genetic population structure of the Xiongnu Empire at imperial and local scales." Science Advances, 9(15), eadf3904.
18 yeni Xiongnu birey (TAK + SBB) + 46 referans. Xiongnu aristokrasisinin ANA paternal soyu C-Y10420. İmparatorluğun heterojen-tabakalı sosyal yapısı. Zhihu iddialarının akademik kontrolü.
Current Biology · 2019 · Tian Shan Hun
Ning, C. et al. (2019). "Ancient genomes from northern China suggest links between subsistence changes and human migration." Nature Communications, 11, 2700.
Shirenzigou ve Tian Shan Hun bireyleri: R1b-PH155 (Huyan kabilesi adayı). Tarım mumyalarından sonraki göçebe dönem.
Human Genetics · 2020 · Egyin Gol
Keyser, C. et al. (2020). "Genetic evidence suggests a sense of family, parity and conquest in the Xiongnu Iron Age nomads of Mongolia." Human Genetics, 140, 123-142.
Egyin Gol 62 birey — Xiongnu dönemi Moğolistan elite kadın cenazeleri + erkek pedigrisi. Q1b-F17796 + R1a-Z93 karma Xiongnu paternal soyu.
PLoS Genetics · 2013 · Sibirya gen akımı
Der Sarkissian, C. et al. (2013). "Ancient DNA Reveals Prehistoric Gene-Flow from Siberia in the Complex Human Population History of North East Europe." PLoS Genetics, 9(2), e1003296.
Kuzey Doğu Avrupa'daki tarih-öncesi Sibirya gen akımı. Kuzey-Doğu Avrasya'ya Fin-Ugor ve ön-Türk bağlantılarının genetik temeli.
PNAS · 2021 · Anadolu Türkleri
Kars, M. E. et al. (2021). "The genetic structure of the Turkish population reveals high levels of variation and admixture." PNAS, 118(36), e2026076118.
Modern Anadolu Türklerinin qpAdm profili: ~%25-40 Anatolia_N, %20-30 CHG/Iran_N, %5-10 Steppe_MLBA, %5-15 Doğu Avrasya. Autosomal/IBD çapraz doğrulama.
Nature · 2018 · Damgaard bozkır
de Barros Damgaard, P. et al. (2018). "137 ancient human genomes from across the Eurasian steppes." Nature, 557, 369-374.
Yamnaya-sonrası bozkır dönüşümleri: Sintashta, Andronovo, Saka, Hun. Huyan-PH155 Shirenzigou imzası. Huhanye chanyu dönemi pedigrisi.
Nature · 2015 · Seçilim
Mathieson, I. et al. (2015). "Genome-wide patterns of selection in 230 ancient Eurasians." Nature, 528, 499-503.
aDNA'da doğal seçilimin izlenmesi — laktoz toleransı, cilt rengi, bağışıklık.
Nature · 2016 · Yakın Doğu
Lazaridis, I. et al. (2016). "Genomic insights into the origin of farming in the ancient Near East." Nature, 536, 419-424.
Neolitik çiftçilerin genetik kökeni. Anadolu ve Levant tarım merkezlerinin ayrı profilleri.
Nature · 2015 · Yamnaya
Allentoft, M. E. et al. (2015). "Population genomics of Bronze Age Eurasia." Nature, 522, 167-172.
Tunç Çağı Avrasya'sının 101 antik genomu. Bozkır genişlemesinin geniş çerçevesi.
Nature · 2018 · Hindistan
Narasimhan, V. M. et al. (2018). "The genomic formation of South and Central Asia." bioRxiv.
Güney Asya'nın oluşumu — Andronovo → Hint-İran göçü.
Science · 2017 · Doğu Asya
Yang, M. A. et al. (2017). "40,000-year-old individual from Asia provides insight into early population structure in Eurasia." Current Biology, 27, 3202-3208.
Tianyuan mağarasından 40.000 yıllık Doğu Asyalı aDNA.
Nature · 2019 · Asya doğusu
de Barros Damgaard, P. et al. (2018). "137 ancient human genomes from across the Eurasian steppes." Nature, 557, 369-374.
Bozkır kuşağının 137 antik genomu. İskit, Sarmat, Hun, Göktürk öncesi mezarlar.
Nature · 2018 · Orta Asya
Damgaard, P. B. et al. (2018). "The first horse herders and the impact of early Bronze Age steppe expansions into Asia." Science, 360, eaar7711.
Bozkır atçılığının genetik izi. Yamnaya doğu göçünün detayları.
Cell · 2018 · Kafkas
Wang, C. C. et al. (2019). "Ancient human genome-wide data from a 3000-year interval in the Caucasus." Nature Communications, 10, 590.
Kafkas'ın 3.000 yıllık aDNA profili. CHG bileşeninin tarihsel sürekliliği.
Nature · 2021 · Tarım mumya
Zhang, F. et al. (2021). "The genomic origins of the Bronze Age Tarim Basin mummies." Nature, 599, 256-261.
Tarım Havzası (Sincan) mumyalarının ANE kökenli bir izole grup olduğu kanıtlandı.
Nature · 2021 · Doğu Avrasya
Wang, C. C. et al. (2021). "Genomic insights into the formation of human populations in East Asia." Nature, 591, 413-419.
Doğu Asya'nın 10.000 yıllık genetik yapılanması. Sibirya-Çin-Japonya akışları.
PNAS · 2018 · Xiongnu
Keyser, C. et al. (2009). "Ancient DNA provides new insights into the history of South Siberian Kurgan people." Human Genetics, 126, 395-410.
Güney Sibirya kurganlarının mtDNA ve Y-DNA'sı. İskit-Xiongnu geçişi.
Nature · 2022 · Avrupa Tunç
Patterson, N. et al. (2022). "Large-scale migration into Britain during the Middle to Late Bronze Age." Nature, 601, 588-594.
Britanya'ya Orta-Geç Tunç Çağı göçleri. Büyük ölçekli aDNA analizi.
Nature · 2023 · Büyük Orta Avrupa
Allentoft, M. E. et al. (2024). "100 ancient genomes show repeated population turnovers in Neolithic Denmark." Nature, 625, 329-337.
Danimarka'nın Neolitik popülasyon değişimleri. aDNA ile ardışık göç dalgaları.
PNAS · 2025 · Hun-Xiongnu
Maróti, Z., Gnecchi-Ruscone, G. A. et al. (2025). "Ancient genomes reveal trans-Eurasian connections between the European Huns and the Xiongnu." PNAS, 122(8), e2418485122.
35 yeni Hun-dönemi genom + 370 toplam analiz. Karpat Havzası Hun elitinde açık Xiongnu atalı. R1a-Z93, Q1a, C2 ile Hun-Türk köprüsünün doğrulanması.
Curr Biol · 2025 · Tarım Xiabandi
Zhang, F. et al. (2025). "Ancient genomes illuminate the transition from Bronze to Iron Age in the Tarim Basin." Current Biology, 35(14), 3210-3223.
24 Tarım BA/IA bireyi (Xiabandi). MLBA Andronovo R1a-Z93 karışımı ve IA BMAC + yerli Tarım karışımı. Tunç-Demir Çağı geçişi.
Human Genetics · 2019 · Tuva İskit
Mary, L. et al. (2019). "Genetic kinship and admixture in Iron Age Scytho-Siberians." Human Genetics, 138, 411-423.
28 Aldy-Bel/Sagly İskit-Sibiryalı (Tuva); 16 erkekte R1a-M513/Z93 %56, Q1b1a-L54/L330 %38. İskit Y-iskeletinin doğu Avrasya ucu.
Science Advances · 2021 · İskit Zaman Kesiti
Gnecchi-Ruscone, G. A. et al. (2021). "Ancient genomic time transect from the Central Asian Steppe unravels the history of the Scythians." Science Advances, 7(13), eabe4414.
111 Orta Asya bozkır bireyi zaman kesiti. Saka/Pazırık/Hun geçişi; R1a-Z93 (Altay/Tasmola), Q1a (Pazırık/Saka), sonradan C2 ve N Hun döneminde.
Current Biology · 2019 · Shirenzigou
Ning, C. et al. (2019). "Ancient genomes reveal Yamnaya-related ancestry and a potential source of Indo-European speakers in Iron Age Tianshan." Current Biology, 29(15), 2526-2532.
10 Demir Çağı Tian Shan Hun bireyi (Shirenzigou). R1b1a1a2 (M15-1); Huyan boyu R1b-PH155 doğrulamasının birincil kaynağı.
Nature · 2019 · KD Sibirya
Sikora, M. et al. (2019). "The population history of northeastern Siberia since the Pleistocene." Nature, 570, 182-188.
34 KD Sibirya bireyi (Pleistosen-Holosen). P1 (Yana 31.500 ybp), Q1a (Kolyma/APS), N Holosen Neo-Sibiryalıları. Q haplogrubu Amerika öncesi evre.
Science · 2022 · Xinjiang aDNA
Kumar, V. et al. (2022). "Bronze and Iron Age population movements underlie Xinjiang population history." Science, 376(6588), 62-69.
201 Xinjiang bireyi, BC 3000-MS 700. R1a-Z93, R1b, Q1a, J, C2 karışımı. Orta Asya Tunç-Demir geçişi ve Türk öncesi substratlar.
Cell · 2021 · Amur LGM-Holosen
Mao, X. et al. (2021). "The deep population history of northern East Asia from the Late Pleistocene to the Holocene." Cell, 184(12), 3256-3266.
25 Amur Nehri bireyi, Son Buzul Çağı-Holosen. C, N soylarının derin kökeni. Kuzey Çin-Amur-Rus Uzakdoğu substratı.
Science Advances · 2023 · Xiongnu Elit
Lee, J. et al. (2023). "Genetic population structure of the Xiongnu Empire at imperial and local scales." Science Advances, 9(15), eadf3904.
18 Xiongnu bireyi (Tamiryn Ulaan Khoshuu, Shombuuzyn Belchir). C2b Cengiz-öncesi hat; Xiongnu elit paternal soyu C-Y10420. Çoklu soy yapısı.
Sci Reports · 2022 · Taştık-Xiongnu
Damba, L., Pilipenko, A. S. et al. (2022). "Ancient genomic insights into the Xiongnu and early medieval populations in South Siberia." Scientific Reports, 12, 5174.
Oglakhty/Taştık (Güney Sibirya) + Egyin Gol Xiongnu yeniden-analizi (n=62). R1a1a (Taştık KE9609 M417) ve Q1a+R1a karışımı Egyin Gol. Taştık-Xiongnu genetik köprüsü.
BMC Evol Biol · 2013 · Batı Liao Donghu
Cui, Y. et al. (2013). "Y Chromosome analysis of prehistoric human populations in the West Liao River Valley, Northeast China." BMC Evolutionary Biology, 13, 216.
İç Moğolistan/Kuzey Çin 40 birey. Jinggouzi mezarlığı 12/12 erkek C3*-F3918; Donghu-Xianbei paternal sürekliliği. Hongshan dönemi N1, BA'da C2 yoğunlaşması.

Metodoloji 9 referans

Genome Research · 2009 · Eigenstrat
Patterson, N. et al. (2012). "Ancient admixture in human history." Genetics, 192, 1065-1093.
f-statistics (f2, f3, f4, D-stat) ve qpAdm metodolojisinin temel makalesi.
Genetics · 2021 · qpAdm metodolojisi
Harney, É. et al. (2021). "Assessing the Performance of qpAdm: A Statistical Tool for Studying Population Admixture." Genetics, 217(4), iyaa045.
qpAdm'in rotating-source ile feasibility testleri. Aracın bir MODELLEME aracı olduğu (doğrudan ölçüm DEĞİL) vurgusu. Sistematik bias kontrolü ve tavsiyeler.
PLoS Genetics · 2012 · ChromoPainter
Lawson, D. J. et al. (2012). "Inference of Population Structure using Dense Haplotype Data." PLoS Genetics, 8(1), e1002453.
ChromoPainter'ın orijinal sunumu — haplotip blok paylaşımını (chunklength) niceliksel ölçme. Ancak chunklength ≠ karışım oranı; ayrı bir modelleme katmanı (GLOBETROTTER) gerekli.
Science · 2014 · GLOBETROTTER
Hellenthal, G. et al. (2014). "A Genetic Atlas of Human Admixture History." Science, 343(6172), 747-751.
ChromoPainter chunklength'lerinden karışım oranı türetme — SOURCEfind/fastGLOBETROTTER algoritması. Son 1-3 bin yıllık yakın karışım olaylarını qpAdm'den hassas çözer.
Nature · 2015 · Indo-European akım
Haak, W. et al. (2015). "Massive migration from the steppe was a source for Indo-European languages in Europe." Nature, 522, 207-211.
Yamnaya göçünün Avrupa'ya büyük demografik etkisini kanıtladı. aDNA devriminin sembol makalesi. qpAdm tabanlı karışım modellemenin gold-standard uygulaması.
Nature · 2016 · Yakın Doğu aDNA
Lazaridis, I. et al. (2016). "Genomic insights into the origin of farming in the ancient Near East." Nature, 536, 419-424.
Iran_N, CHG, Anatolia_N, Natufian üç-dört karışım bileşeninin ilk sistematik çözümü. Modern Yakın Doğu popülasyonlarının bu bileşenlerle temsil edilmesi.
Annals of Human Genetics · 2004 · Oset Y-DNA
Nasidze, I. et al. (2004). "Mitochondrial DNA and Y-chromosome variation in the Caucasus." Annals of Human Genetics, 68, 205-221.
Kafkas halkları (Çeçen, Oset, Abhaz, Kabardin, İnguş) çok-lokus Y-DNA. Osetler'de G2a-P16 baskınlığı ilk sistematik belgelenmesi.
PLoS ONE · 2012 · Orta Asya haritası
Yunusbayev, B. et al. (2012). "The Caucasus as an asymmetric semipermeable barrier to ancient human migrations." Molecular Biology and Evolution, 29(1), 359-365.
Kafkas'ın tek yönlü filtre gibi davrandığı tezi: güneyden kuzeye gen akımı belirgin, tersi zayıf. Oset Kafkas substratı bu çerçevede.
PLoS ONE · 2013 · Afganistan Y-DNA
Di Cristofaro, J. et al. (2013). "Afghan Hindu Kush: Where Eurasian Sub-Continent Gene Flows Converge." PLoS ONE, 8(10), e76718.
Afganistan'daki Hazara, Tacik, Peştun, Özbek Y-STR çeşitliliği. Hazara'da çoklu Moğol-çağı founder hatları (tek-atalı DEĞİL, 10+ founder).
Nature · 2019 · Karışım tarihleme
Moorjani, P. et al. (2011). "The history of African gene flow into Southern Europeans, Levantines, and Jews." PLoS Genetics, 7(4), e1001373.
ALDER/Rolloff yönteminin geliştirilmesi. LD decay ile karışım tarihi hesaplama.
Nature · 2019 · qpAdm
Harney, É., Patterson, N. et al. (2021). "Assessing the performance of qpAdm: a statistical tool for studying population admixture." Genetics, 217(4), iyaa045.
qpAdm aracının güvenilirliğini ve kısıtlamalarını değerlendiren makale.
Genome Research · 2009 · ADMIXTURE
Alexander, D. H. et al. (2009). "Fast model-based estimation of ancestry in unrelated individuals." Genome Research, 19, 1655-1664.
ADMIXTURE yazılımının orijinal makalesi. K ata popülasyon modelleme.
PLoS Genetics · 2006 · PCA
Patterson, N. et al. (2006). "Population structure and eigenanalysis." PLoS Genetics, 2(12), e190.
Popülasyon genetiğinde PCA kullanımının teorik temelleri. EIGENSOFT paketi.
Nature · 2011 · PSMC
Li, H. & Durbin, R. (2011). "Inference of human population history from individual whole-genome sequences." Nature, 475, 493-496.
PSMC yönteminin geliştirilmesi. Tek bir genomdan popülasyon boyutu tarihi.
AJHG · 2007 · PLINK
Purcell, S. et al. (2007). "PLINK: A tool set for whole-genome association and population-based linkage analyses." AJHG, 81(3), 559-575.
Genom çapında analiz için en yaygın araç. SNP filtreleme, PCA, GWAS.
Adv. Applied Probability · 1999 · Ata ağaçları
Chang, J. T. (1999). "Recent common ancestors of all present-day individuals." Advances in Applied Probability, 31(4), 1002-1026.
Pedigree collapse ve küresel MRCA matematiği. Anadolu'da 500-800 yıllık ortak ata modeli.
PNAS · 2010 · Akraba evliliği
Bittles, A. H. & Black, M. L. (2010). "Consanguinity, human evolution, and complex diseases." PNAS, 107, 1779-1786.
Akraba evliliğinin küresel dağılımı ve sağlık sonuçları. Türkiye %23,7 oranı.

Kitaplar 6 referans

Kitap · 2018 · aDNA Devrimi
Reich, D. (2018). Who We Are and How We Got Here: Ancient DNA and the New Science of the Human Past. Pantheon Books.
aDNA devriminin birinci ağızdan anlatımı. David Reich'in Harvard laboratuvarı. Genel okuyucu için temel.
Kitap · 1958-89 · Oset dilbilim
Abaev, V. I. (1989). "Historical-Etymological Dictionary of the Ossetic Language (Vols. 1-4)." Nauka Publishers / Leningrad, Vols. 1-4.
Osetçe'nin 800+ kelimesinin Avesta/Sogdca/İskitçe köklere bağlanması. İskit-Sarmat-Alan dilsel sürekliliğinin kanonik referansı. Osetler'in dilsel torunluğu için kesinlik kaynağı.
Kitap · 2018 · Avarlar
Pohl, W. (2018). "The Avars: A Steppe Empire in Central Europe, 567-822." Cornell University Press, xii+657 sf.
1988 Almanca orijinalinin güncellenmiş İngilizce versiyonu. 7-8. yy Avar arkeolojisi, siyaseti, Bizans-Frank diplomasisi. Gnecchi-Ruscone 2022'nin tarihsel ön-hazırlığı.
Kitap · 2023 · Anthony
Anthony, D. W. (2023). "The Horse, the Wheel, and Language (2. baskı ön-hazırlık)." Princeton University Press, -.
2007 klasiğinin aDNA sonrası güncellemesi. Yamnaya-IE dil yayılımı modeli; Tohar için Afanasievo elit-aktarım hipotezi.
Kitap · 2002 · Di Cosmo Ancient China
Di Cosmo, N. (2002). "Ancient China and Its Enemies: The Rise of Nomadic Power in East Asian History." Cambridge University Press, xix+369 sf.
Xiongnu'nun kökeninin "göçebe devletleşme" çerçevesinde çözümü. Shiji 110 pasajının tarihsel değil retorik bir meşrulaştırma olduğu argümanı. Xunyu→Xiongnu zinciri eleştirisinin temeli.
Kitap · 1930-1978 · Dumézil Nart
Dumézil, G. (1978). "Romans de Scythie et d'alentour." Payot / Paris, -.
Oset Nart destanlarındaki "trifonksiyonel" İskit mitoloji kalıntıları. Batradz = Ares/Mars arketipi. İskit-Sarmat-Alan-Oset dilsel-mitolojik sürekliliğinin edebi belgesi.
Kitap · 2000 · Klasik
Cavalli-Sforza, L. L. (2000). Genes, Peoples, and Languages. North Point Press.
Popülasyon genetiğinin babası Cavalli-Sforza'nın klasik eseri. Dil-gen ilişkisi.
Kitap · 2014 · Pääbo Neandertal
Pääbo, S. (2014). Neanderthal Man: In Search of Lost Genomes. Basic Books.
aDNA metodolojisinin mucidi Svante Pääbo'nun anıları. 2022 Nobel Tıp Ödülü sahibi.
Kitap · 2016 · Genetik ve Tarih
Rutherford, A. (2016). A Brief History of Everyone Who Ever Lived. Weidenfeld & Nicolson.
İnsan genetik tarihinin anlaşılır bir özeti. Adam Rutherford'un eseri.
Kitap · 2007 · Türkler
Golden, P. B. (1992). An Introduction to the History of the Turkic Peoples. Otto Harrassowitz.
Türk halklarının tarihsel kaynağı. Genetik çalışmalar için arkaplan.
Kitap · 2020 · Bozkır
Beckwith, C. I. (2009). Empires of the Silk Road: A History of Central Eurasia from the Bronze Age to the Present. Princeton UP.
Orta Avrasya'nın 4.000 yıllık tarihi. Türk, Moğol, Hint-İran genişlemelerinin çerçevesi.

Veritabanları & Araçlar 28 kaynak

Veritabanı · Harvard
AADR (Allen Ancient DNA Resource). Harvard Reich Lab.
Dünyanın en büyük açık aDNA veritabanı. v66: 10.238 birey. Bu platformun aDNA Explorer'ının kaynağı.
Veritabanı · Uluslararası
ISOGG Y-DNA Haplogroup Tree. International Society of Genetic Genealogy.
Y-DNA haplogrup ağacının resmi adlandırma referansı. Sürekli güncellenen açık kaynak.
Veritabanı · YFull
YFull YTree. Y-chromosome phylogenetic tree.
Big Y-700 ve WGS verilerinden hesaplanan Y-DNA ağacı. TMRCA tahminleri.
Proje · FTDNA
FamilyTreeDNA. Y-DNA and mtDNA surname/haplogroup projects.
Turkic DNA Project, Turkish DNA Project, ve 7000+ diğer proje. Ticari Y-DNA test sağlayıcısı.
Araç · Eurogenes
Davidski (Eurogenes). Global25 PCA system.
Otozomal DNA için 25-boyutlu PCA koordinat sistemi. Modern popülasyon ata modelleme.
Araç · Vahaduo
Vahaduo. Global25 interactive calculator.
G25 için web arayüzü: nMonte, PCA grafiği, mesafe hesaplama.
Yazılım · Reich Lab
AdmixTools. qpAdm, qpGraph, f-statistics paketi.
Popülasyon genetiği için standart akademik yazılım paketi. Komut satırı.
Yazılım · UCLA
ADMIXTURE. Model-based ancestry estimation.
K ata popülasyon modelleme için en yaygın yazılım. PLINK ile uyumlu.
Haber · Eurogenes
Eurogenes Blog. Guncel aDNA makale özetleri ve yorumları.
Yeni aDNA makalelerinin hızlı özetleri. Amatör popülasyon genetiği topluluğunun merkezi.
Preprint · bioRxiv
bioRxiv. Preprint sunucusu — en yeni aDNA bulguları.
Hakemli dergilere yayınlanmadan önce en güncel bulgular. "Ancient DNA" ve "Y-chromosome" aramaları.
Arşiv · EBI/Avrupa
ENA (European Nucleotide Archive). EBI açık dizileme arşivi.
Damgaard 2018 (PRJEB20658), Allentoft 2015 (PRJEB9021), Allentoft 2024 (PRJEB64656), Sikora 2019 (PRJEB29700), Gnecchi-Ruscone 2021 (PRJEB42700), Wang 2021 (PRJEB42781) ham FASTQ/BAM. INSDC açık.
Arşiv · NCBI
NCBI SRA (Sequence Read Archive). ABD dizileme arşivi.
ABD-taraflı makalelerin (Reich Lab vb.) ham dizileme verilerinin deposu. ENA'ya paralel uluslararası INSDC ortağı.
Arşiv · NGDC/Çin
GSA-Human (Genome Sequence Archive). National Genomics Data Center, Çin.
Kumar 2022 Xinjiang (CRA004538), Mao 2021 Amur (CRA002562), Xianbei 2023/2025 yatakları, Empress Ashina (HRA003578). Türk/Xiongnu için BİRİNCİL arşiv. Hesap + gönderen onayı.
Repo · CERN/EU
Zenodo. Açık bilim veri deposu.
Yayın-başına supplement tablolar (Mary 2019 STR, Zhabagin 2023 Kazak Y-panel, Lee 2023 supp). Genellikle CC-BY/CC0. DOI'li depozit.
Repo · Elsevier
Mendeley Data. Araştırma veri deposu.
Yayınlanmış makale supplementlerinin alternatif deposu. Y-DNA STR/SNP tabloları, coğrafi metadata.
Repo · MPDL
Edmond (Max Planck Digital Library). MPI-EVA açık veri deposu.
MPI-EVA Arkeogenetik Bölümü'nün (Leipzig) birincil depozit noktası. Xiongnu/Doğu Bozkır makalelerinin genotip ve metadata dosyaları.
Veritabanı · IGSR/1000G
IGSR (2020). International Genome Sample Resource — 1000 Genomes Project 30x.
3.202 modern WGS, ~1.233 erkek; küresel Y-haplogroup karşılaştırması için çapa. Afrika, Avrupa, D.Asya, Amerika, G.Asya. Açık FTP/S3.
Veritabanı · Simons
Mallick, S. et al. (2016). "The Simons Genome Diversity Project: 300 genomes from 142 diverse populations." Nature, 538, 201-206.
SGDP v3 — 300 WGS/142 popülasyon. Yakut, Tuva, Altaylı, Tatar, Uygur gibi Türk popülasyonları dahil. 279 açık + 21 imzalı-mektup.
Veritabanı · HGDP
Bergström, A. et al. (2020). "Insights into human genetic variation and population history from 929 diverse genomes." Science, 367(6484), eaay5012.
HGDP-CEPH 929 WGS / ~481 erkek; Hazara, Uygur, Yakut örnekleri. GDPR uyumlu açık FTP.
Veritabanı · Estonya
Karmin, M. et al. (2015). "A recent bottleneck of Y chromosome diversity coincides with a global change in culture." Genome Research, 25, 459-466.
Estonya Biyocentre (Tartu Ü.): 456 yüksek-kapsam Y-kromozom, küresel aile-ağacı. Yunusbayev 2015 PLoS Genet otozomal panelinin ortak sahibi. ENA PRJEB8108.
Veritabanı · Forensic
YHRD (Y-Chromosome Haplotype Reference Database). ISFG / Charité Berlin.
R78 sürümü: ~380.000 Y-STR + ~15.000 Y-SNP haplotipi. Türkiye'den onlarca popülasyon paneli. Ücretsiz akademik kayıt.
Veritabanı · Küratörlü
YFull Ancient Samples. YTree v14.02+ antik örnek kataloğu.
1.800+ makale-indeksli antik örnek; terminal-SNP çözünürlüklü yerleştirmeler. Xiongnu Q1b-F17796, Huyan R1b-PH155, Wusun Q1b-YP1695 gibi eşleşmelerin BİRİNCİL yeniden-çağrı kaynağı. Ücretsiz göz atma.
Veritabanı · Bristol
Freeman, A. L. et al. (2020). "aYChr-DB: a database of ancient human Y haplogroups." NAR Genomics & Bioinformatics, 2(4), lqaa081.
1.797 antik Y-kromozom haplogrubu veritabanı, MÖ 44.930-MS 1945. Yaş, konum, genomik kapsama, arkeolojik kültür. GitHub (eelhaik/aYDB).
Veritabanı · Brno/Praha
Ehler, E. et al. (2019). "AmtDB: a database of ancient human mitochondrial genomes." Nucleic Acids Research, 47, D29-D32.
~2.500 antik mtDNA örneği. FASTA dizileri + CSV metadata (tarih, konum, arkeolojik kültür, haplogrup). aYChr-DB'nin mtDNA karşılığı.
Framework · MPI-EVA
Schmid, C. et al. (2024). "Poseidon – A framework for archaeogenetic human genotype data management." eLife, 13, e98317.
Poseidon Community Archive (PCA), Minotaur Archive (PMA), AADR Archive (PAA). FAIR-uyumlu açık genotip arşivleme + .janno metadata şeması. AADR'nin açık kaynak paralel altyapısı.
Derleme · Quiles
Quiles, C. haplogroup.info / AncientDNA.info. Indo-European.eu.
Carlos Quiles'in sürekli-güncellenen yayınlanmış antik Y-DNA/mtDNA derlemesi. FTDNA Haplotree ekibi (Sager, Runfeldt) ile yapılan terminal-SNP çağrıları dahil. Google Sheets/Excel/ArcGIS Online. CC-BY 3.0.
Araç · Görselleştirme
Provyn, H., Krahn, T.. Phylogeographer / HRAS. YSEQ.
YFull coğrafi kodlu Y-örneklerinin türetici ısı haritaları, özyinelemeli merkez algoritması, tarihlenmiş torun ağırlıklı coğrafi medyan. Göç yolu çıkarsama. Ağu 2025'te YFull v13.05'e güncel.
Küratörlük · Topluluk
Musaeum Scythia. Bozkır aDNA G25 koordinat küratörlüğü.
Türk/bozkır odaklı G25 koordinat sayfaları, her yeni makale sonrası güncellenen spreadsheet'ler. Eurogenes G25 ekosisteminin Türk odaklı uzantısı. Atıflı kullanım.

Kullanım Notu

Bu referans listesi Y-DNA & Türk Etnogenezi platformunun iddialarının dayandığı akademik temeli gösterir. Tüm rakamlar, haritalar, haplogrup dağılımları ve tarihsel tahminler bu kaynaklardan derlenmiştir. Her bir kaynak makaleye doğrudan bağlantı sunulmuştur — iddia-kaynak bağını takip edebilmeniz için.

Bir çalışmada bu platformu kaynak olarak göstermek isterseniz, aşağıdaki "Akademik Alıntı" butonu BibTeX, APA, Chicago ve MLA formatlarını sunar.