20 Türk halkı arasında yan yana genetik karşılaştırma. Y-DNA haplogrup dağılımları, otozomal profil (Batı/Doğu Avrasya oranı ve Orta Çağ Türk ata payı), genetik mesafe ve paylaşılan haplogruplar tek ekranda.
● Halk 1
● Halk 2
Hızlı Senaryolar
Y-DNA Haplogrup Dağılımı
İki halkın Y-kromozomu haplogrup yüzdeleri — merkezden sola ve sağa. Sol Halk 1, sağ Halk 2.
Otozomal Genetik Profili
Batı Avrasya / Doğu Avrasya bileşen oranı ve Orta Çağ Türk ata payı (Turkic DNA Project + Turkish DNA Project verileri).
Genetik Mesafe
Y-DNA haplogrup dağılımına dayalı chord mesafe. 0 = özdeş, 1 = tamamen farklı.
Paylaşılan Haplogruplar
İki halkta da anlamlı oranda (%2+) bulunan Y-DNA haplogrupları:
Genetik ve Tarihsel Yorum
Yöntem ve Kaynaklar
Y-DNA verileri: Her halk için literatürden toplanmış ortalama yüzdeler. Ana kaynaklar: Cinnioğlu 2004 (Anadolu), Yunusbayev 2012/2015 (Kafkas+Orta Asya), Di Cristofaro 2013 (Afgan Hinduş), Wells 2001 (Orta Asya), Lee & Kuang 2017 (Kazak), Zhabagin 2017 (Kazak boyları), Malyarchuk 2010 (Sibirya), Crubezy 2010 (Saha), Balaganskaya 2011 (İdil-Ural), Balanovsky 2011 (Karaçay). Örneklem büyüklükleri 50-500 arası değişir; bazı küçük halklar için %5-10 hata payı olasıdır.
Otozomal veriler: "Doğu Avrasya" yüzdesi ADMIXTURE, f-statistics ve qpAdm analizleri temelinde Orta Asya/Sibirya yerli bileşeninin doğrudan payıdır. "Orta Çağ Türk ata payı" ise Oğuz, Kıpçak ve Karluk göçleriyle gelen tüm genetik katkının (hem Doğu hem de Batı Avrasya Türk bileşenleri dahil) toplamıdır. Anadolu Türkleri için kaynaklar: Turkic DNA Project, Turkish DNA Project, Kars 2021 (Nature EJHG), Türkiye Genome Projesi (TGP). Diğer halklar için: Yunusbayev 2015 (PLoS Genetics), Jeong 2020 (Cell), Narasimhan 2019 (Science), Mallick 2024 (AADR v66).
Genetik mesafe: Cavalli-Sforza chord distance. Her haplogrup için √p1 ve √p2 vektörleri arasındaki açısal mesafe. Formül: d = √(2(1 - Σ√(p1·p2))). 0-1 aralığında normalize. 0-0.3 çok yakın, 0.3-0.5 yakın, 0.5-0.7 orta, 0.7-1.0 uzak.
Notlar: (1) Y-DNA sadece baba soyunu yansıtır — bir halkın tam genetik profili değildir. (2) Halk içi çeşitlilik büyük olabilir — Anadolu Türklerinde J2 %24 ortalamadır ama Trabzon Türkü ile Aydın Türkü arasında %10-15 fark görülebilir. (3) "Orta Çağ Türk ata payı" bir rakam değil, bir aralıktır — örneklem, bölge, metod farklarına göre %25-40 aralığında değişir. (4) Karşılaştırma, iki halkı genetik olarak sıralamaz — sadece farkları ve benzerlikleri görselleştirir.